Υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε φρούτα και λαχανικά:Προειδοποιήσεις από ελέγχους του ΥπΑΑΤ τον Δεκέμβριο

Τελευταία ενημέρωση από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων  για τους ελέγχους υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων στα τρόφιμα φυτικής προέλευσης προκαλεί ανησυχία σε καταναλωτές και παραγωγούς. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία για τον μήνα Δεκέμβριο 2025, παρά το γενικά υψηλό ποσοστό συμμόρφωσης, εντοπίστηκαν δείγματα με μη εγκεκριμένες δραστικές ουσίες και υπερβάσεις στα όρια που ορίζει η ΕΕ.

Τι δείχνουν τα τελευταία δεδομένα

Kατά τη διάρκεια των ελέγχων, συνολικά 274 δείγματα εξετάστηκαν σε συνοριακούς σταθμούς ελέγχου αλλά και στην εγχώρια αγορά (σούπερ μάρκετ, λαχαναγορές, λαϊκές αγορές). Από αυτά:

• Το 79% ήταν ελληνικής προέλευσης, ενώ το 21% εισαγόμενο.
• Σχεδόν 8 στα 10 δείγματα ήταν σύμφωνα με τα νόμιμα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων (MRLs).

Παράλληλα, όμως, εντοπίστηκαν υπερβάσεις τόσο σε εγχώρια όσο και σε εισαγόμενα προϊόντα, αν και σε μικρό ποσοστό.

Προϊόντα της… αμφιβολίας

Στον πίνακα των μη συμμορφούμενων δειγμάτων εμφανίζονται ονόματα που γεμίζουν πανικό την κουζίνα κάθε υγιεινοδίαιτου:

• Μανταρίνια από τη λαχαναγορά Ρέντη – με ίχνη chlorpyrifos, ουσία που έχει απαγορευτεί στην ΕΕ από το 2020.
• Σπανάκι σε κατάστημα χονδρικής στη Σάμο – με υπερβάσεις σε abamectin και deltamethrin.
• Ρόδια εισαγόμενα που εντοπίστηκαν με υπερβάσεις και απερρίφθησαν στον Λιμένα Πειραιά.

Πότε γίνεται επικίνδυνο για τον καταναλωτή;

Όπως επισημαίνει το υπουργείο, η αξιολόγηση για πιθανή επικινδυνότητα γίνεται με βάση ένα μοντέλο που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA PRIMo) και λαμβάνει υπόψη τόσο χρόνια όσο και οξεία έκθεση στις ουσίες αυτές. Δείγματα που υπερβαίνουν τα όρια των MRLs αξιολογούνται ξεχωριστά  και μόνο αν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση χαρακτηρίζονται ως δυνητικά επικίνδυνα για τον καταναλωτή.

Τι σημαίνει αυτό για τον Έλληνα καταναλωτή

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πλειονότητα των τροφίμων «περνάει» τον έλεγχο, όμως η ύπαρξη μη εγκεκριμένων ουσιών ακόμα και σε ελάχιστα δείγματα είναι ένα «καμπανάκι» που αξίζει προσοχής. Δεν είναι απλώς θέμα στατιστικής απόκλισης. Αφορά ουσίες που έχουν ήδη απαγορευτεί ή περιοριστεί αυστηρά. Κάθε νοικοκυριό που βάζει λαχανικά και φρούτα στο πιάτο του δικαιούται να γνωρίζει αν αυτά πληρούν τα πιο αυστηρά κριτήρια ασφάλειας της Ε.Ε..

Καθαρό μήνυμα

Το μήνυμα των ελέγχων είναι σαφές και δεν σηκώνει ερμηνείες κατά το δοκούν. Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι τα τρόφιμα που φτάνουν στο πιάτο του καταναλωτή είναι, στη συντριπτική τους πλειονότητα, εντός των ορίων ασφάλειας που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως τα μεμονωμένα και επαναλαμβανόμενα ευρήματα απαγορευμένων ή υπερβαλλουσών δραστικών ουσιών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «στατιστική εξαίρεση».

Οι συγκεκριμένες ουσίες έχουν απαγορευτεί για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας και δεν βρέθηκαν τυχαία. Αυτό σημαίνει ότι οι έλεγχοι δεν πρέπει απλώς να συνεχιστούν, αλλά να ενταθούν, τόσο στην εγχώρια παραγωγή όσο και στις εισαγωγές. Γιατί η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι θέμα περιστασιακής επιτήρησης, αλλά καθημερινής ευθύνης — από το χωράφι μέχρι το ράφι.